અમદાવાદ: નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જ (NSE) દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા ‘માર્કેટ પલ્સ – નવેમ્બર ૨૦૨૫’ રિપોર્ટ અનુસાર, ઓક્ટોબર મહિનો ભારતીય શેરબજાર માટે પડકારજનક રહ્યો છે. વૈશ્વિક ભૌગોલિક રાજકીય તણાવ અને વિદેશી રોકાણકારો (FIIs) દ્વારા રેકોર્ડબ્રેક વેચવાલીને કારણે બજારમાં તીવ્ર કરેક્શન જોવા મળ્યું છે. જોકે, આર્થિક મોરચે ભારતના મેક્રો-ઈકોનોમિક ડેટા મિશ્ર સંકેતો આપી રહ્યા છે.
આ રિપોર્ટના મુખ્ય તારણો અને ડેટા નીચે મુજબ છે:
૧. શેરબજારમાં મોટું કરેક્શન (Market Performance)
રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે ઓક્ટોબર ૨૦૨૫ માં ભારતીય ઇક્વિટી માર્કેટમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે.
- નિફ્ટી ૫૦ (Nifty 50): ઓક્ટોબર મહિનામાં નિફ્ટી ૫૦ ઇન્ડેક્સમાં ૬.૨% નો ઘટાડો નોંધાયો છે, જે પાછલા ૪.૫ વર્ષનો સૌથી મોટો માસિક ઘટાડો છે. ૨૦૨૪ ના પ્રથમ ૧૦ મહિનામાં નિફ્ટીનું વળતર ઘટીને ૧૧.૩% પર આવી ગયું છે.
- મિડકેપ અને સ્મોલકેપ: લાર્જ કેપની સરખામણીએ નાના શેરોમાં ધોવાણ વધુ જોવા મળ્યું છે. નિફ્ટી સ્મોલકેપ ૨૫૦ ઇન્ડેક્સમાં ૭.૩% અને મિડકેપ ૧૫૦ ઇન્ડેક્સમાં ૬.૨% નો કડાકો બોલાયો છે.
- વોલેટિલિટી: બજારમાં અસ્થિરતા માપતો ઇન્ડેક્સ (VIX) ઓક્ટોબરમાં સરેરાશ ૧૩.૯% રહ્યો હતો, જે સપ્ટેમ્બરના ૧૨.૮% કરતા વધારે છે.
૨. FII ની ઐતિહાસિક વેચવાલી (Institutional Flows)
ઓક્ટોબર મહિનો વિદેશી રોકાણકારોની એક્ઝિટ માટે ઐતિહાસિક રહ્યો છે.
- FII પ્રવાહ: વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FIIs) એ ઓક્ટોબરમાં ભારતીય ઇક્વિટીમાંથી ૧૧.૩ અબજ ડોલર (આશરે ₹૯૪,૦૦૦ કરોડ) પાછા ખેંચ્યા છે. આ માસિક ધોરણે અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો આઉટફ્લો છે.
- DII નો ટેકો: બીજી તરફ, સ્થાનિક સંસ્થાકીય રોકાણકારો (DIIs) એ બજારને ટેકો આપવાનું ચાલુ રાખ્યું છે. ઓક્ટોબરમાં DIIs દ્વારા રેકોર્ડ ૧૨.૮ અબજ ડોલર (આશરે ₹૧.૦૭ લાખ કરોડ) નું નેટ બાઈંગ (ખરીદી) કરવામાં આવ્યું છે.
૩. સેક્ટર વોચ: કોણ ઘટ્યું, કોણ વધ્યું?
તમામ મુખ્ય સેક્ટર્સ લાલ નિશાનમાં બંધ થયા હતા, જેમાં રિયલ એસ્ટેટ, ઓટો અને ઓઈલ & ગેસ સેક્ટરમાં સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે.
- રિયલ્ટી સેક્ટર: સૌથી વધુ ૧૧.૧% નો ઘટાડો.
- ઓટો અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ: ઓટો ઇન્ડેક્સ ૧૦.૮% અને કન્ઝ્યુમર ડ્યુરેબલ્સ ૯.૯% ઘટ્યા.
- બેંકિંગ: PSU બેંકોમાં ૧૦.૩% નો ઘટાડો જોવા મળ્યો, જ્યારે ખાનગી બેંકોમાં સાપેક્ષે ઓછો ઘટાડો હતો.
- IT અને ફાર્મા: આ બંને ડિફેન્સિવ સેક્ટર્સમાં ઘટાડો મર્યાદિત રહ્યો, જેમાં IT સેક્ટર ૩.૭% ઘટ્યું.
૪. મેક્રો-ઈકોનોમિક ડેટા (Macro Economy Highlights)
અર્થતંત્રના મુખ્ય પરિબળો મિશ્ર ચિત્ર રજૂ કરે છે:
- ફુગાવો (Inflation): સપ્ટેમ્બર મહિનામાં CPI ફુગાવો વધીને ૫.૫% થયો છે, જે ઓગસ્ટમાં ૩.૭% હતો. આ વધારો મુખ્યત્વે ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ વધવાને કારણે થયો છે.
- GST કલેક્શન: ઓક્ટોબરમાં GST કલેક્શન વાર્ષિક ધોરણે ૮.૯% વધીને ₹૧.૮૭ લાખ કરોડ થયું છે, જે તહેવારોની મજબૂત માંગ દર્શાવે છે.
- ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન (IIP): ઓગસ્ટ મહિનામાં ઔદ્યોગિક ઉત્પાદન થોડું ઘટીને –૦.૧% થયું હતું, જે મેન્યુફેક્ચરિંગ અને માઈનિંગમાં ઘટાડાને આભારી છે.
- વ્યાપાર ખાધ (Trade Deficit): સપ્ટેમ્બરમાં મર્ચન્ડાઇઝ ટ્રેડ ડેફિસિટ ઘટીને ૫ મહિનાની નીચી સપાટી ૨૦.૮ અબજ ડોલર પર આવી છે, જે અર્થતંત્ર માટે રાહતના સમાચાર છે.
૫. વૈશ્વિક સંકેતો (Global Cues)
- US માર્કેટ: અમેરિકામાં S&P 500 અને Dow Jones ઇન્ડેક્સ ઓક્ટોબરમાં અનુક્રમે ૧.૦% અને ૧.૩% ઘટ્યા હતા.
- ડોલર અને સોનું: વૈશ્વિક અનિશ્ચિતતાને કારણે ડોલર ઇન્ડેક્સ ૩.૨% વધીને ૧૦૪ પર પહોંચ્યો હતો, જ્યારે સોનાના ભાવમાં ૪.૨% નો વધારો થઈને ૨૭૦૦ ડોલર પ્રતિ ઔંસની સપાટી ક્રોસ થઈ હતી.
